Problemy z wypróżnianiem, ból odbytu, nietrzymanie gazów czy stolca potrafią bardzo utrudnić codzienne życie. Wiele osób długo zwleka z szukaniem pomocy, bo są to dolegliwości krępujące i trudne do omówienia.
Nie zawsze jednak problem dotyczy wyłącznie jelit czy samego odbytu. Czasem istotną rolę odgrywa nieprawidłowa praca mięśni dna miednicy, ich nadmierne napięcie albo trudność z właściwym rozluźnieniem podczas wypróżniania.
W Sana Risu w Ząbkach prowadzimy fizjoterapię proktologiczną i anorektalną dla kobiet i mężczyzn. Terapia jest dobierana do konkretnego problemu i może uzupełniać leczenie prowadzone przez proktologa, gastroenterologa lub chirurga.
Fizjoteraputka: Anna Kozicka
Najczęściej pacjenci zgłaszają się z takimi problemami jak:
– przewlekłe zaparcia,
– trudności z rozpoczęciem wypróżnienia,
– konieczność bardzo silnego parcia,
– uczucie blokady podczas oddawania stolca,
– uczucie niepełnego wypróżnienia,
– ból podczas lub po wypróżnieniu,
– ból odbytu, krocza lub miednicy,
– nadmierne napięcie mięśni dna miednicy,
– nietrzymanie gazów,
– nietrzymanie stolca,
– naglące parcie na stolec,
– problemy po porodzie,
– dolegliwości po zabiegach proktologicznych,
– nawracające problemy współistniejące ze szczeliną odbytu lub hemoroidami.
Zaparcia i trudności z wypróżnianiem
Zaparcie nie zawsze oznacza, że jelita „pracują zbyt wolno”. U części pacjentów problem polega na tym, że mięśnie dna miednicy i zwieracze nie rozluźniają się prawidłowo podczas wypróżniania.
Prawidłowe oddanie stolca wymaga odpowiedniej współpracy brzucha, przepony, mięśni dna miednicy i zwieraczy. Jeżeli w czasie parcia mięśnie zamiast się rozluźnić pozostają napięte albo jeszcze bardziej się zaciskają, wypróżnienie staje się trudne.
Pacjent może mieć wtedy wrażenie, że:
- stolec „nie może wyjść”,
- coś blokuje wypróżnienie,
- musi bardzo mocno przeć,
- siedzi długo w toalecie,
- po wypróżnieniu nadal czuje, że jelito nie opróżniło się całkowicie.
Takie zaburzenie określa się jako dyssynergię defekacyjną lub dyssynergię dna miednicy.
Biofeedback w terapii zaburzeń wypróżniania
W leczeniu dyssynergii bardzo ważną rolę może odgrywać biofeedback.
Dzięki niemu pacjent może zobaczyć, jak pracują jego mięśnie dna miednicy i nauczyć się lepiej kontrolować ich napięcie oraz rozluźnienie.
Celem terapii nie jest wyłącznie wzmacnianie mięśni. Często ważniejsze jest nauczenie prawidłowego schematu:
oddech – praca brzucha – rozluźnienie dna miednicy – prawidłowe parcie.
W Sana Risu korzystamy z systemu PHENIX, który pozwala wykorzystywać biofeedback EMG w terapii mięśni dna miednicy.
Dzięki temu fizjoterapeuta może oceniać sposób pracy mięśni, a pacjent uczy się świadomie je aktywować lub rozluźniać
Nie każdy potrzebuje ćwiczeń Kegla
To bardzo ważne.
Przy zaparciach, bólu odbytu czy bólu miednicy problemem często nie jest osłabienie mięśni, tylko ich zbyt duże napięcie.
W takiej sytuacji wykonywanie dużej liczby ćwiczeń polegających na zaciskaniu dna miednicy może nie przynieść poprawy.
Dlatego najpierw trzeba sprawdzić, jak mięśnie rzeczywiście pracują.
U jednej osoby terapia będzie polegała głównie na wzmacnianiu, u innej na rozluźnianiu, a jeszcze u innej przede wszystkim na nauce właściwej koordynacji mięśni podczas wypróżniania.
Fizjoterapia proktologiczna dla kobiet i mężczyzn
Fizjoterapia proktologiczna nie jest terapią przeznaczoną wyłącznie dla kobiet.
Z zaburzeniami wypróżniania, bólem odbytu, nietrzymaniem gazów czy problemami dna miednicy mierzą się również mężczyźni.
Ten obszar fizjoterapii często łączy się z fizjoterapią urologiczną i rehabilitacją po operacjach w obrębie miednicy.
Ból odbytu i krocza
Ból odbytu nie zawsze oznacza hemoroidy.
Może być związany między innymi z:
- nadmiernym napięciem mięśni dna miednicy,
- przewlekłym parciem,
- zaburzeniami pracy zwieraczy,
- bólem miednicy,
- szczeliną odbytu,
- blizną po zabiegu,
- innymi chorobami proktologicznymi.
Jeżeli ból jest nowy, silny albo towarzyszy mu krwawienie, gorączka, obrzęk czy wydzielina, najpierw potrzebna jest konsultacja lekarska.
Fizjoterapia ma sens wtedy, gdy problem ma także podłoże funkcjonalne lub mięśniowe.
Nietrzymanie gazów i stolca
Nietrzymanie gazów lub stolca jest problemem, który może bardzo ograniczać codzienne funkcjonowanie.
Pacjenci często unikają spotkań, podróży, sportu czy dłuższego przebywania poza domem z obawy przed nagłym parciem lub utratą kontroli.
Fizjoterapia może obejmować:
- ocenę funkcji mięśni dna miednicy i zwieraczy,
- trening mięśni,
- naukę prawidłowej koordynacji,
- biofeedback,
- ćwiczenia oddechowe,
- pracę nad nawykami związanymi z wypróżnianiem.
Szczególną grupę stanowią kobiety po porodzie, zwłaszcza po urazach krocza lub zwieracza odbytu.
Hemoroidy i nadmierne parcie
Fizjoterapia nie usuwa hemoroidów.
Może natomiast pomóc w pracy nad czynnikami, które często z nimi współistnieją, takimi jak:
- przewlekłe zaparcia,
- bardzo silne parcie,
- nieprawidłowa pozycja w toalecie,
- nadmierne napięcie dna miednicy,
- nieprawidłowa koordynacja podczas wypróżniania.
Jeżeli pojawia się krwawienie, silny ból lub wyraźna zmiana w okolicy odbytu, konieczna jest konsultacja z lekarzem.
Fizjoterapia po operacjach proktologicznych
Po zabiegach w obrębie odbytu, odbytnicy i miednicy fizjoterapia może być elementem powrotu do sprawności.
Po zakończeniu ostrego okresu gojenia i zgodnie z zaleceniami lekarza można pracować nad:
- funkcją mięśni dna miednicy,
- pracą zwieraczy,
- nadmiernym napięciem,
- prawidłowym wypróżnianiem,
- blizną,
- oddechem,
- powrotem do normalnej aktywności.
Zakres fizjoterapii zawsze zależy od rodzaju zabiegu i etapu gojenia.
Szczelina odbytu a fizjoterapia
Szczelina odbytu wymaga odpowiedniej diagnostyki i leczenia proktologicznego.
U części pacjentów współistnieje jednak nadmierne napięcie mięśni dna miednicy i zwieraczy. Może ono powodować dodatkowy ból i utrudniać prawidłowe wypróżnianie.
W takich przypadkach fizjoterapia może uzupełniać leczenie prowadzone przez lekarza.
Terapia może obejmować pracę nad rozluźnieniem dna miednicy, oddechem, prawidłowym parciem i sposobem wypróżniania.
Jak może wyglądać terapia?
W zależności od problemu fizjoterapia proktologiczna może obejmować:
- terapię manualną,
- techniki zewnętrzne i wewnętrzne,
- ćwiczenia oddechowe,
- naukę rozluźniania dna miednicy,
- wzmacnianie mięśni, jeśli jest potrzebne,
- biofeedback EMG,
- terapię z wykorzystaniem PHENIX,
- naukę prawidłowego parcia,
- poprawę pozycji podczas wypróżniania,
- pracę nad przeponą i mięśniami brzucha,
- ćwiczenia wykonywane samodzielnie w domu.
Duże znaczenie ma także zmiana niektórych nawyków związanych z korzystaniem z toalety.
Czasami niewielkie korekty sposobu siedzenia, oddechu i parcia mogą znacząco poprawić komfort wypróżniania.konieczna jest konsultacja z lekarzem.
Jak wygląda pierwsza wizyta?
Pierwsza konsultacja zaczyna się od rozmowy.
Fizjoterapeuta może zapytać między innymi o:
- częstotliwość wypróżnień,
- konsystencję stolca,
- konieczność parcia,
- uczucie niepełnego wypróżnienia,
- ból,
- krwawienie,
- nietrzymanie gazów lub stolca,
- przebyte operacje,
- porody,
- stosowane leczenie.
Jeżeli masz wyniki badań lub dokumentację od proktologa, gastroenterologa czy chirurga, warto zabrać je na wizytę.
Ocena funkcjonalna
W zależności od problemu fizjoterapeuta może ocenić:
- sposób oddychania,
- pracę przepony,
- napięcie brzucha,
- ustawienie miednicy,
- funkcję mięśni dna miednicy,
- zdolność ich napięcia i rozluźnienia,
- sposób parcia.
Badanie per rectum
W niektórych przypadkach potrzebna jest dokładniejsza ocena mięśni dna miednicy i zwieraczy.
Fizjoterapeuta może wtedy zaproponować badanie przez odbyt.Pozwala ono ocenić między innymi napięcie, siłę, symetrię oraz zdolność świadomego rozluźniania mięśni.
Badanie nie jest wykonywane rutynowo ani bez zgody pacjenta.
Każdy etap jest wcześniej wyjaśniany. Pacjent zawsze decyduje, czy chce, aby badanie zostało wykonane.
Fizjoterapeutka proktologiczna – Anna Kozicka
W Sana Risu fizjoterapię proktologiczną prowadzi Anna Kozicka.
Jest absolwentką Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i pracuje w obszarze fizjoterapii uroginekologicznej, urologicznej oraz proktologicznej.
W terapii wykorzystuje między innymi:
- terapię manualną,
- techniki wewnętrzne,
- badanie i terapię per rectum,
- ćwiczenia,
- biofeedback,
- edukację pacjenta.
Pracuje zarówno z kobietami, jak i z mężczyznami z problemami dna miednicy, zaburzeniami wypróżniania, bólem oraz dolegliwościami po operacjach w obrębie miednicy.
Kiedy najpierw potrzebny jest lekarz?
Fizjoterapia proktologiczna nie zastępuje diagnostyki lekarskiej.
Najpierw skontaktuj się z lekarzem, jeżeli pojawia się:
- krwawienie z odbytu, szczególnie nowe lub nasilające się,
- bardzo silny ból,
- gorączka,
- ropna wydzielina,
- szybko narastający obrzęk,
- wyczuwalny guz,
- niezamierzona utrata masy ciała,
- niedokrwistość,
- nagła lub utrzymująca się zmiana rytmu wypróżnień.
W przypadku szczeliny, ropnia, przetoki, zaawansowanych hemoroidów, wypadania odbytnicy lub innych chorób proktologicznych najpierw należy wdrożyć odpowiednie leczenie medyczne.
Najczęściej zadawane pytania.
Tak, szczególnie wtedy, gdy przyczyną lub jednym z elementów problemu jest nieprawidłowa praca mięśni dna miednicy.
Nie. Badanie per rectum wykonuje się tylko wtedy, gdy jest potrzebne i pacjent wyrazi na nie zgodę.
Nie. Czasami problemem jest właśnie ich nadmierne napięcie. Wtedy terapia skupia się głównie na rozluźnianiu i poprawie koordynacji.
Nie. Może natomiast pracować nad zaparciami, nadmiernym parciem i zaburzeniami dna miednicy, które często współistnieją z hemoroidami.
Może być uzupełnieniem leczenia, szczególnie u pacjentów, u których występuje również nadmierne napięcie mięśni lub problem z ich rozluźnieniem podczas wypróżniania.
Tak. Nietrzymanie gazów i stolca to jedne z problemów, przy których warto ocenić funkcję mięśni dna miednicy i zwieraczy.
Na prywatną konsultację fizjoterapeutyczną skierowanie nie jest wymagane. Jeżeli jednak objawy wymagają wcześniejszej diagnostyki, fizjoterapeuta może zalecić konsultację z proktologiem lub gastroenterologiem.
Umów konsultację fizjoterapii proktologicznej
Jeśli masz problemy z wypróżnianiem, przewlekłe zaparcia, ból odbytu lub krocza, nietrzymanie gazów albo stolca, możesz zgłosić się na konsultację.
Podczas pierwszej wizyty ocenimy, czy problem może mieć związek z pracą mięśni dna miednicy i jaki sposób terapii będzie odpowiedni.
Sana Risu Rehabilitacja